Πριν την ίδρυση
Η Ίδρυση ΚοινΣΕπ ξεκινά με δύο πρακτικές αποφάσεις: ποια κοινωνική ανάγκη θα καλύπτει η επιχείρηση και ποια νομική κατηγορία ταιριάζει στον σκοπό της. Ο Ν. 4430/2016 διακρίνει τις ΚοινΣΕπ Συλλογικής και Κοινωνικής Ωφέλειας από τις ΚοινΣΕπ Ένταξης, με διαφορετικό ελάχιστο αριθμό ιδρυτών και ειδικές απαιτήσεις για την απασχόληση. Η σύνθεση της ομάδας χρειάζεται να είναι συμβατή με τους κανόνες συμμετοχής φυσικών και νομικών προσώπων, καθώς και με τους περιορισμούς για ΟΤΑ και παράλληλη συμμετοχή. Ένα τεκμηριωμένο επιχειρηματικό σχέδιο βοηθά να συνδεθούν οι δραστηριότητες, οι πελάτες, τα έσοδα, τα κόστη και οι ανάγκες απασχόλησης σε ένα εφαρμόσιμο μοντέλο κοινωνικής επιχειρηματικότητας.
Επιλογή είδους ΚοινΣΕπ
Ο Ν. 4430/2016, άρθρο 15, ορίζει ως ελάχιστο τους πέντε ιδρυτές για ΚοινΣΕπ Συλλογικής και Κοινωνικής Ωφέλειας και τους επτά για ΚοινΣΕπ Ένταξης. Η δεύτερη κατηγορία διακρίνεται σε Ένταξης Ευάλωτων Ομάδων και Ένταξης Ειδικών Ομάδων, με δεσμευτικά ποσοστά συμμετοχής στην απασχόληση. Η επιλογή δεν βασίζεται μόνο στον αριθμό των ιδρυτών: πρέπει να ανταποκρίνεται στον κοινωνικό σκοπό και στη σύνθεση της ομάδας που θα εργάζεται στην επιχείρηση.
| Κατηγορία | Ελάχιστοι ιδρυτές | Ειδική απαίτηση ένταξης | Όριο συμμετοχής νομικών προσώπων |
|---|---|---|---|
| Συλλογικής και Κοινωνικής Ωφέλειας | 5 | Δεν προβλέπεται ειδικό ποσοστό εργαζομένων από ευάλωτες ή ειδικές ομάδες | Έως 1/3 των μελών |
| Ένταξης Ευάλωτων Ομάδων | 7 | Τουλάχιστον 30% των εργαζομένων και των μελών ανήκει σε ευάλωτες ομάδες | Έως 1/3 των μελών |
| Ένταξης Ειδικών Ομάδων | 7 | Τουλάχιστον 50% των εργαζομένων και των μελών ανήκει σε ειδικές ομάδες | Έως 1/3 των μελών |
Φυσικά και νομικά πρόσωπα μπορούν να συμμετέχουν, αλλά τα νομικά πρόσωπα δεν επιτρέπεται να ξεπερνούν το ένα τρίτο του συνολικού αριθμού μελών. Οι ΟΤΑ δεν μπορούν να είναι μέλη, εκτός αν πρόκειται για ΚοινΣΕπ Ένταξης και έχει δοθεί η προβλεπόμενη έγκριση. Επίσης, σύμφωνα με το άρθρο 14, ένα μέλος δεν μπορεί να συμμετέχει σε άλλη ΚοινΣΕπ με την ίδια δραστηριότητα. Για τα έσοδα από δημόσιους φορείς ισχύει ανώτατο όριο 65% των συνολικών εσόδων, υπολογιζόμενο σε περίοδο τριών ετών. Οι ΚοινΣΕπ Ένταξης εξαιρούνται από αυτόν τον περιορισμό. Στις υπόλοιπες κατηγορίες, η υπέρβαση αποτελεί ζήτημα συμμόρφωσης με τον νόμο και μπορεί να επιφέρει διοικητικές συνέπειες κατά τον έλεγχο της ιδιότητας και των στοιχείων της επιχείρησης στο Μητρώο. Η κατηγορία, επομένως, χρειάζεται να επιλεγεί με βάση τόσο τον κοινωνικό στόχο όσο και το προβλεπόμενο μείγμα εσόδων και απασχόλησης.
Ιδρυτική ομάδα και επιχειρηματικό σχέδιο
Ιδρυτές μπορούν να είναι φυσικά πρόσωπα και νομικά πρόσωπα, με την προϋπόθεση ότι τα νομικά πρόσωπα δεν υπερβαίνουν το ένα τρίτο των μελών. Οι ΟΤΑ αποκλείονται από τη συμμετοχή, με εξαίρεση την ΚοινΣΕπ Ένταξης όταν υπάρχει η σχετική έγκριση. Επιπλέον, το άρθρο 14 του Ν. 4430/2016 απαγορεύει σε ένα μέλος να συμμετέχει σε άλλη ΚοινΣΕπ που ασκεί την ίδια δραστηριότητα. Πριν οριστικοποιηθεί η ομάδα, ελέγξτε ότι κάθε ιδρυτής μπορεί να συμμετέχει και ότι η σύνθεσή της καλύπτει τον ελάχιστο αριθμό που απαιτεί η επιλεγμένη κατηγορία. Το επιχειρηματικό σχέδιο χρειάζεται να περιγράφει με μετρήσιμους όρους τι θα παράγει ή ποια υπηρεσία θα προσφέρει η ΚοινΣΕπ, σε ποιους πελάτες απευθύνεται και με ποιον τρόπο θα τους προσεγγίζει. Καταγράψτε τις αναμενόμενες πηγές εσόδων ανά δραστηριότητα και εκτιμήστε τις βασικές δαπάνες, όπως υλικά, μισθοδοσία, μετακινήσεις και λειτουργικά έξοδα. Η σύγκριση μηνιαίων εσόδων και εξόδων για το πρώτο έτος αποκαλύπτει περιόδους με αυξημένες ανάγκες ρευστότητας και βοηθά να ελεγχθούν οι παραδοχές πριν από την έναρξη. Περιλάβετε επίσης τις θέσεις εργασίας που απαιτούνται, τα καθήκοντα κάθε ρόλου και τον χρόνο απασχόλησης, ιδίως όταν η κατηγορία Ένταξης συνεπάγεται συγκεκριμένη σύνθεση εργαζομένων. Ένα λειτουργικό σχέδιο συνδέει κάθε δραστηριότητα με συγκεκριμένο πελάτη ή ομάδα πελατών, προβλεπόμενο έσοδο και αναγκαίο κόστος. Έτσι, η ομάδα μπορεί να αξιολογήσει αν ο κοινωνικός σκοπός στηρίζεται σε πραγματική ζήτηση και σε οργανωμένη οικονομική λειτουργία.
Προετοιμασία πριν την πρώτη συνεδρίαση
Πριν από την πρώτη συνεδρίαση, συγκεντρώστε τα στοιχεία των ιδρυτών και συμφωνήστε σε ένα αρχικό περίγραμμα της δραστηριότητας. Η παρακάτω λίστα διευκολύνει τον έλεγχο των βασικών εκκρεμοτήτων.
- Επιβεβαιώστε ότι η ομάδα αριθμεί τουλάχιστον πέντε ιδρυτές για Συλλογικής και Κοινωνικής Ωφέλειας ή επτά για Ένταξης.
- Συγκεντρώστε για κάθε ιδρυτή τα στοιχεία ταυτοποίησης και τον ΑΦΜ· για νομικά πρόσωπα, ελέγξτε και τα στοιχεία ΓΕΜΗ.
- Καταγράψτε σε σύντομο σχέδιο τη δραστηριότητα, τους πελάτες, τα βασικά έσοδα, τα κύρια κόστη και τις ανάγκες απασχόλησης.
- Μοιραστείτε ένα προτεινόμενο καταστατικό ώστε οι ιδρυτές να εξετάσουν από πριν τους σκοπούς και τους βασικούς όρους συμμετοχής.
- Συμφωνήστε ποιοι θα αναλάβουν την προσωρινή επιτροπή και ποια θέματα θα τεθούν προς συζήτηση στην πρώτη συνεδρίαση.
Η έγκαιρη συγκέντρωση των στοιχείων επιτρέπει στην ομάδα να αφιερώσει τη συνεδρίαση στις αποφάσεις και όχι στην αναζήτηση ελλιπών πληροφοριών.
Το καταστατικό της ΚοινΣΕπ
Το καταστατικό είναι το ιδρυτικό έγγραφο που περιγράφει τη λειτουργία και τη διοίκηση της ΚοινΣΕπ. Οι ιδρυτές καθορίζουν σε αυτό τον κοινωνικό σκοπό, τη συμμετοχή των μελών και τις βασικές διαδικασίες λήψης αποφάσεων. Οι ρυθμίσεις του πρέπει να είναι σαφείς και να συμφωνούν με τον νόμο 4430/2016, ώστε να αποτυπώνεται πώς πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 3. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται τα στοιχεία των ιδρυτών, οι κανόνες για τις συνεταιριστικές μερίδες και η προσωρινή διοίκηση.
Τι πρέπει να περιέχει
Το καταστατικό ορίζει την ταυτότητα, τον σκοπό και τους κανόνες λειτουργίας της ΚοινΣΕπ. Σύμφωνα με το άρθρο 15 παρ. 3 του νόμου 4430/2016, πρέπει να περιλαμβάνει τα απαραίτητα στοιχεία των ιδρυτών και να περιγράφει πώς η επιχείρηση πληροί τις προϋποθέσεις του άρθρου 3. Οι όροι χρειάζεται να είναι συγκεκριμένοι, ώστε να μπορούν τα μέλη να γνωρίζουν τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους.
- Στοιχεία ιδρυτών: Για κάθε φυσικό πρόσωπο αναγράφονται το πλήρες ονοματεπώνυμο, η διεύθυνση και ο ΑΦΜ. Για νομικό πρόσωπο καταχωρίζονται η επωνυμία, η έδρα, ο ΑΦΜ και ο αριθμός ΓΕΜΗ.
- Επωνυμία, έδρα και σκοπός: Προσδιορίζονται τα στοιχεία με τα οποία θα λειτουργεί η ΚοινΣΕπ, ο δήμος της έδρας και ο κοινωνικός σκοπός που θα υπηρετεί η δραστηριότητά της.
- Προϋποθέσεις του άρθρου 3: Περιγράφεται πώς η αποστολή και η λειτουργία της επιχείρησης ανταποκρίνονται στις νόμιμες προϋποθέσεις για τον χαρακτήρα της ως φορέα κοινωνικής και αλληλέγγυας οικονομίας.
- Είσοδος και αποχώρηση: Καθορίζονται τα κριτήρια και η διαδικασία εγγραφής νέου μέλους, καθώς και ο τρόπος με τον οποίο ένα μέλος μπορεί να αποχωρήσει από την ΚοινΣΕπ.
- Αποβολή και ευθύνη: Ορίζονται οι λόγοι και η διαδικασία αποβολής μέλους, μαζί με τον βαθμό ευθύνης των μελών για τις υποχρεώσεις της ΚοινΣΕπ.
- Μερίδες και προσωρινή διοίκηση: Αναφέρεται το ποσό της συνεταιριστικής μερίδας και ορίζεται η προσωρινή διοικούσα επιτροπή, με αρμοδιότητα να συντάξει και να υποβάλει το καταστατικό και να συγκαλέσει την πρώτη γενική συνέλευση.
Οι διαδικασίες αποβολής χρειάζεται να εξηγούν ποιο όργανο αποφασίζει και με ποιον τρόπο ενημερώνεται το μέλος. Η σαφής περιγραφή των αρμοδιοτήτων της προσωρινής διοικούσας επιτροπής αποτρέπει ασάφειες μέχρι τη σύγκληση της πρώτης γενικής συνέλευσης.
Επωνυμία, έδρα και μερίδες
Η επωνυμία πρέπει να συνδέεται με τον σκοπό και την κατηγορία της ΚοινΣΕπ, ώστε να αποδίδει με σαφήνεια τον χαρακτήρα της. Δεν περιλαμβάνει τα ονόματα των μελών. Κατά τη διαμόρφωσή της, οι ιδρυτές μπορούν να χρησιμοποιήσουν περιγραφή της δραστηριότητας και την κατάλληλη αναφορά στην κατηγορία, χωρίς προσωπικά ονόματα. Ως έδρα δηλώνεται ο δήμος όπου βρίσκεται η έδρα της ΚοινΣΕπ. Η καταχώριση του δήμου στο καταστατικό προσδιορίζει τη διοικητική έδρα· δεν αρκεί μια γενική αναφορά στην περιφέρεια ή στην περιοχή. Η συγκεκριμένη διεύθυνση λειτουργίας μπορεί να αποτυπώνεται στα σχετικά στοιχεία της επιχείρησης. Κάθε μέλος αναλαμβάνει μία υποχρεωτική συνεταιριστική μερίδα αξίας τουλάχιστον 100 ευρώ, η οποία καταβάλλεται σε μετρητά. Το καταστατικό μπορεί να προβλέπει έως πέντε προαιρετικές μερίδες ανά μέλος, ορίζοντας ότι η απόκτησή τους επιτρέπεται. Εισφορά σε είδος, αντί χρηματικής καταβολής, γίνεται μόνο εφόσον το καταστατικό την επιτρέπει ρητά. Χρειάζεται, επομένως, να διατυπώνεται καθαρά ποιες μερίδες είναι υποχρεωτικές και ποιες προαιρετικές, καθώς και οι σχετικοί όροι καταβολής τους.
Παράδειγμα ονομασίας και επιλογών μεριδών
Μια ενδεικτική ονομασία είναι «Κοινωνική Συνεταιριστική Επιχείρηση Ανακύκλωση Γειτονιάς», εφόσον η δραστηριότητα και η κατηγορία της επιχείρησης αντιστοιχούν στην περιγραφή. Δεν προστίθεται σε αυτήν το όνομα ιδρυτή ή άλλου μέλους. Για τις μερίδες, το καταστατικό μπορεί να ορίζει μία υποχρεωτική μερίδα αξίας 100 ευρώ, καταβλητέα σε μετρητά, και να επιτρέπει έως πέντε προαιρετικές. Έτσι, ένα μέλος μπορεί να συμμετέχει μόνο με την υποχρεωτική μερίδα ή, εφόσον το επιθυμεί, να αποκτήσει επιπλέον μία ή περισσότερες προαιρετικές, μέχρι το προβλεπόμενο όριο.
Βήματα για την εγγραφή
Η εγγραφή της ΚοινΣΕπ γίνεται με διαδοχικές ενέργειες: οι ιδρυτές εγκρίνουν και υπογράφουν το καταστατικό, ορίζουν προσωρινή διοίκηση και καταθέτουν τον φάκελο στην αρμόδια υπηρεσία. Η αίτηση, το καταστατικό και τα συνοδευτικά έγγραφα υποβάλλονται στο Τμήμα Μητρώου του Μητρώου Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας, το οποίο υπάγεται στο Υπουργείο Εργασίας. Μετά την εγγραφή ακολουθούν οι φορολογικές και λογιστικές διαδικασίες, καθώς και η οργάνωση της πρώτης γενικής συνέλευσης. Η λειτουργία συνεχίζεται με υποβολή των προβλεπόμενων στοιχείων και εγγράφων στην ηλεκτρονική πλατφόρμα του Μητρώου.
Αίτηση στο Μητρώο
Η διαδικασία ξεκινά με την απόφαση των ιδρυτών να συστήσουν την ΚοινΣΕπ και ολοκληρώνεται όταν η υπηρεσία καταχωρίσει τον φάκελο στο Μητρώο. Ακολουθήστε τα βήματα με τη σειρά, ώστε τα έγγραφα να αποτυπώνουν τις ίδιες αποφάσεις και τα ίδια στοιχεία.
- Συγκαλέστε ιδρυτική συνέλευση, εγκρίνετε τη σύσταση και το τελικό σχέδιο καταστατικού και καταγράψτε τις αποφάσεις σε πρακτικό που υπογράφουν οι συμμετέχοντες.
- Υπογράψτε το καταστατικό σύμφωνα με τις απαιτήσεις του Μητρώου και ελέγξτε ότι τα στοιχεία των ιδρυτών και οι σχετικές δηλώσεις συμφωνούν σε όλα τα έγγραφα.
- Ορίστε προσωρινή διοικούσα επιτροπή και αποτυπώστε τον διορισμό της στο πρακτικό ή στο σχετικό έγγραφο, ώστε να είναι σαφές ποιος εκπροσωπεί την ΚοινΣΕπ.
- Συγκεντρώστε την αίτηση εγγραφής, το υπογεγραμμένο καταστατικό και τα δικαιολογητικά που απαιτούνται για τους ιδρυτές και την προσωρινή διοίκηση.
- Υποβάλετε τον πλήρη φάκελο στο Τμήμα Μητρώου του Μητρώου Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας, στο Υπουργείο Εργασίας, με τον προβλεπόμενο τρόπο.
- Παρακολουθήστε την εξέταση της αίτησης και ανταποκριθείτε σε τυχόν αίτημα συμπλήρωσης ή διόρθωσης, πριν ολοκληρωθεί η καταχώριση στο Μητρώο.
Με την εγγραφή, η ΚοινΣΕπ αποκτά νομική προσωπικότητα και εμπορική ιδιότητα, σύμφωνα με το άρθρο 15 παρ. 1 του ν. 4430/2016. Οποιοσδήποτε έχει έννομο συμφέρον μπορεί να αμφισβητήσει δικαστικά την ίδρυση με αγωγή εντός δύο μηνών, όπως προβλέπει το άρθρο 15 παρ. 4.
Μετά την εγγραφή
Μετά την καταχώριση, ολοκληρώστε τη φορολογική εγγραφή της ΚοινΣΕπ στην ΑΑΔΕ και τις απαιτούμενες ενέργειες για την έναρξη δραστηριότητας. Τα στοιχεία της φορολογικής εικόνας, όπως η έδρα και οι δραστηριότητες, πρέπει να συμφωνούν με τα εγκεκριμένα εταιρικά έγγραφα. Συνεννοηθείτε με λογιστή για την ορθή υποβολή των δηλώσεων και την τήρηση των προθεσμιών που ισχύουν για τη συγκεκριμένη δραστηριότητα. Οργανώστε από την πρώτη συναλλαγή τα λογιστικά αρχεία και βιβλία που απαιτούνται από τα Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα. Καταχωρίζετε με συνέπεια παραστατικά εσόδων και εξόδων, μισθοδοσία και οικονομικές κινήσεις, ώστε τα στοιχεία να τεκμηριώνουν τις οικονομικές καταστάσεις και τις δηλώσεις της επιχείρησης. Καθορίστε επίσης ποιος συγκεντρώνει τα παραστατικά και ποιος εγκρίνει τις πληρωμές. Αν προσλάβετε προσωπικό, διεκπεραιώστε πριν από την έναρξη εργασίας τις προβλεπόμενες δηλώσεις στο πληροφοριακό σύστημα ΕΡΓΑΝΗ και τις ασφαλιστικές διαδικασίες στον e-ΕΦΚΑ. Για κάθε θέση, κρατήστε τα στοιχεία πρόσληψης και τις συμβάσεις μαζί με τα αρχεία μισθοδοσίας. Η προσωρινή διοίκηση πρέπει να συγκαλέσει την πρώτη γενική συνέλευση, ώστε τα μέλη να εκλέξουν τα προβλεπόμενα όργανα σύμφωνα με το καταστατικό και τη νομοθεσία. Καταγράψτε τις αποφάσεις σε πρακτικά και φυλάξτε τα στο αρχείο της ΚοινΣΕπ. Κάθε έτος αποστέλλετε μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας του Μητρώου τα απαιτούμενα δεδομένα και έγγραφα, όπως τα προβλεπόμενα οικονομικά στοιχεία και τον απολογισμό της δραστηριότητας. Ελέγχετε εγκαίρως τις υποχρεώσεις της αντίστοιχης περιόδου και ενημερώνετε τα στοιχεία του Μητρώου όταν μεταβάλλονται.
Χρηματοδότηση και επιδότηση ΚοινΣΕπ
Η χρηματοδότηση μιας ΚοινΣΕπ συνήθως συνδυάζει κεφάλαιο μελών, έσοδα από πωλήσεις και, όπου είναι διαθέσιμα, δανεισμό ή επιχορηγήσεις. Κάθε πηγή έχει διαφορετικό κόστος και όρους, γι’ αυτό χρειάζεται να αντιστοιχεί στις ταμειακές ανάγκες και στο στάδιο λειτουργίας της επιχείρησης. Η οικονομική ενίσχυση μιας ΚοινΣΕπ δεν καταργεί τους κανόνες διάθεσης των κερδών ούτε τους περιορισμούς που ισχύουν για ορισμένα έσοδα από δημόσιους φορείς. Ένας ρεαλιστικός σχεδιασμός προβλέπει πώς θα συνεχιστεί η δραστηριότητα ακόμη και αν μια επιχορήγηση καθυστερήσει ή δεν εγκριθεί.
Ίδια κεφάλαια και δάνεια
Οι συνεταιριστικές μερίδες αποτελούν την αρχική βάση ιδίων κεφαλαίων. Κάθε μέλος διαθέτει μία υποχρεωτική μερίδα, ενώ το καταστατικό μπορεί να προβλέπει και προαιρετικές μερίδες. Ο ν. 4430/2016 ορίζει ότι η ονομαστική αξία της υποχρεωτικής μερίδας δεν μπορεί να είναι μικρότερη από 100 ευρώ. Οι προαιρετικές μερίδες μπορούν να ενισχύσουν τα διαθέσιμα, αλλά η συγκέντρωση κεφαλαίου δεν πρέπει να συγχέεται με υπόσχεση απόδοσης κερδών σε επενδυτές. Τα έσοδα από πωλήσεις προϊόντων και υπηρεσιών είναι κρίσιμα για την κάλυψη μισθοδοσίας, προμηθειών και λειτουργικών εξόδων. Προϋπολογίστε τις εισπράξεις ανά μήνα και όχι μόνο τον ετήσιο κύκλο εργασιών: για παράδειγμα, μια επιχείρηση με εποχικές πωλήσεις χρειάζεται διαθέσιμο κεφάλαιο για τις περιόδους χαμηλής ζήτησης. Τραπεζικό δάνειο μπορεί να καλύψει επενδύσεις ή κεφάλαιο κίνησης, αλλά η τράπεζα εξετάζει την ικανότητα αποπληρωμής, τις εξασφαλίσεις και τα οικονομικά στοιχεία της ΚοινΣΕπ. Οι μικροπιστώσεις, βάσει του ν. 4701/2020, μπορούν να φτάσουν έως τις 25.000 ευρώ ανά δικαιούχο, με έγκριση από αδειοδοτημένο φορέα και σύμφωνα με τα κριτήριά του. | Πηγή | Πλεονέκτημα | Περιορισμός ή όρος | |—|—|—| | Υποχρεωτική μερίδα | Συγκροτεί το βασικό συνεταιριστικό κεφάλαιο· ελάχιστη ονομαστική αξία 100 ευρώ βάσει του ν. 4430/2016. | Καταβάλλεται από κάθε μέλος και δεν αποτελεί δάνειο που επιστρέφεται κατά τη λειτουργία. | | Προαιρετικές μερίδες | Προσθέτουν ίδια κεφάλαια χωρίς μηνιαία δόση αποπληρωμής. | Το καταστατικό ορίζει τους σχετικούς όρους· δεν συνεπάγονται δικαίωμα σε διανομή κερδών ως μέρισμα. | | Πωλήσεις | Δημιουργούν επαναλαμβανόμενες εισπράξεις από την εμπορική δραστηριότητα. | Απαιτούν πραγματική ζήτηση και κάλυψη του κόστους παραγωγής, διάθεσης και λειτουργίας. | | Τραπεζικό δάνειο | Μπορεί να χρηματοδοτήσει εξοπλισμό ή κεφάλαιο κίνησης με συμφωνημένο πρόγραμμα αποπληρωμής. | Επιβαρύνεται με τόκους και μπορεί να απαιτήσει εξασφαλίσεις και τεκμηρίωση αποπληρωμής. | | Μικροπίστωση | Το νόμιμο ανώτατο ποσό φτάνει τις 25.000 ευρώ ανά δικαιούχο βάσει του ν. 4701/2020. | Η έγκριση και οι όροι εξαρτώνται από τον αδειοδοτημένο φορέα και την αξιολόγησή του. | Η διάθεση των κερδών διέπεται από το άρθρο 21 του ν. 4430/2016: 5% σχηματίζει αποθεματικό, έως 35% διατίθεται στους εργαζομένους και το υπόλοιπο κατευθύνεται στη δημιουργία θέσεων εργασίας και στην ανάπτυξη της δραστηριότητας. Τα μέλη που δεν εργάζονται στην ΚοινΣΕπ δεν λαμβάνουν κέρδη. Συνεπώς, όσοι συνεισφέρουν κεφάλαιο δεν πρέπει να αναμένουν μερίσματα όπως σε ανώνυμη εταιρεία· η χρηματοδότηση χρειάζεται να βασίζεται σε συνεταιριστική συμμετοχή, λειτουργικά έσοδα και βιώσιμη αποπληρωμή δανείων.
Δημόσια και ευρωπαϊκά προγράμματα
Δημόσιες και ευρωπαϊκές προσκλήσεις μπορούν να στηρίξουν επενδύσεις, εξοπλισμό, ψηφιακές υπηρεσίες, κατάρτιση ή νέες θέσεις εργασίας, εφόσον οι δαπάνες περιλαμβάνονται στους επιλέξιμους προϋπολογισμούς. Οι δράσεις μπορεί να χρηματοδοτούνται από το ΕΣΠΑ 2021–2027, περιφερειακά προγράμματα, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+ ή το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης. Η ύπαρξη σχετικού προγράμματος δεν σημαίνει ότι κάθε ΚοινΣΕπ είναι αυτομάτως δικαιούχος: η πρόσκληση καθορίζει επιλέξιμους φορείς, γεωγραφική περιοχή, ποσοστό ενίσχυσης, ανώτατο προϋπολογισμό και προθεσμίες. Οι όροι και τα διαθέσιμα ποσά αλλάζουν ανά πρόσκληση και περίοδο. Πριν από την υποβολή, ελέγξτε το επίσημο κείμενο της ενεργής πρόσκλησης και τα παραρτήματά του, ιδίως για ίδια συμμετοχή, επιλέξιμες ημερομηνίες δαπανών, αποδεικτικά και υποχρεώσεις διατήρησης της επένδυσης. Μην εντάσσετε στον προϋπολογισμό δαπάνη μόνο επειδή φαίνεται χρήσιμη: πρέπει να προβλέπεται ρητά και να τεκμηριώνεται με τα απαιτούμενα παραστατικά. Για τις ΚοινΣΕπ ισχύει επίσης ο περιορισμός του άρθρου 14 παρ. 8 του ν. 4430/2016: κατά την πρώτη τριετία, τα έσοδα από δημόσιους φορείς και ΟΤΑ δεν πρέπει να υπερβαίνουν το 65% του συνολικού κύκλου εργασιών. Προβλέπονται εξαιρέσεις για ΚοινΣΕπ Ένταξης που αφορούν ευάλωτες ομάδες. Η επιχορήγηση είναι ασφαλέστερο να χρηματοδοτεί ένα σχέδιο που μπορεί να λειτουργεί ήδη χωρίς αυτήν, ώστε καθυστέρηση πληρωμής ή μη έγκριση να μην διακόψει βασικές υπηρεσίες ή την κάλυψη πάγιων εξόδων.
Συχνές ερωτήσεις για την ίδρυση ΚοινΣΕπ
Η σύσταση ΚοινΣΕπ διέπεται από τον ν. 4430/2016, όπως ισχύει. Οι απαιτήσεις διαφέρουν ανάλογα με τη νομική και λειτουργική περίπτωση. Οι νόμοι και οι διοικητικές διαδικασίες ενδέχεται να αλλάξουν. Για τον έλεγχο μιας συγκεκριμένης περίπτωσης, απευθυνθείτε σε δικηγόρο ή λογιστή.
Πόσα άτομα χρειάζονται για να ιδρυθεί ΚοινΣΕπ;
Για την ίδρυση ΚοινΣΕπ απαιτούνται συνήθως 5 ή 7 ιδρυτές, ανάλογα με την κατηγορία της. Το άρθρο 15 του ν. 4430/2016 προβλέπει τουλάχιστον 5 μέλη για ΚοινΣΕπ Συλλογικής και Κοινωνικής Ωφέλειας και τουλάχιστον 7 για ΚοινΣΕπ Ένταξης. Ο αριθμός αφορά τα μέλη που συμμετέχουν στη σύσταση και όχι απλώς άτομα που υποστηρίζουν τη δράση. Ειδικές ρυθμίσεις ή μεταβολές του νόμου μπορεί να επηρεάζουν μια συγκεκριμένη περίπτωση, γι’ αυτό επιβεβαιώστε την απαιτούμενη σύνθεση πριν από την κατάθεση των εγγράφων.
Ποιος εγκρίνει το καταστατικό της ΚοινΣΕπ;
Το καταστατικό ελέγχεται και εγκρίνεται από το αρμόδιο Τμήμα Μητρώου. Η διαδικασία υπάγεται στο Μητρώο Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας του Υπουργείου Εργασίας, όπου υποβάλλεται η αίτηση σύστασης μαζί με τα απαιτούμενα δικαιολογητικά. Το Τμήμα εξετάζει αν το καταστατικό και τα στοιχεία της αίτησης ανταποκρίνονται στις νόμιμες προϋποθέσεις. Αν εντοπιστούν ελλείψεις, μπορεί να ζητηθούν διορθώσεις ή συμπληρωματικά στοιχεία πριν ολοκληρωθεί η καταχώριση. Η έγκριση δεν γίνεται από τον συμβολαιογράφο ή τον δήμο της έδρας.
Πότε αποκτά νομική προσωπικότητα η ΚοινΣΕπ;
Η ΚοινΣΕπ αποκτά νομική προσωπικότητα με την εγγραφή της στο αρμόδιο Μητρώο. Σύμφωνα με το άρθρο 15 παράγραφος 1 του ν. 4430/2016, η καταχώριση αποτελεί το χρονικό σημείο από το οποίο η οργάνωση υφίσταται ως νομικό πρόσωπο. Η υπογραφή του καταστατικού από τα μέλη, από μόνη της, δεν αρκεί για να επέλθει αυτό το αποτέλεσμα. Η πράξη εγγραφής μπορεί να αμφισβητηθεί μέσα σε 30 ημέρες από την κοινοποίησή της, σύμφωνα με την προβλεπόμενη διαδικασία· ελέγξτε την προθεσμία στην πράξη που αφορά την περίπτωσή σας.
Υπάρχει επιδότηση για ΚοινΣΕπ;
Ναι, κατά περιόδους προκηρύσσονται προγράμματα στα οποία μπορούν να συμμετέχουν ΚοινΣΕπ. Η διαθεσιμότητα επιδότησης δεν είναι μόνιμη ούτε εξασφαλίζεται απλώς με την εγγραφή της επιχείρησης. Κάθε πρόσκληση ορίζει ξεχωριστά τους δικαιούχους, τα ποσά, τις επιλέξιμες δαπάνες, τις προθεσμίες και τα κριτήρια αξιολόγησης. Ελέγξτε το πλήρες κείμενο της ενεργής πρόσκλησης και επιβεβαιώστε ότι η νομική μορφή, η δραστηριότητα και το στάδιο λειτουργίας της ΚοινΣΕπ πληρούν τους όρους πριν υποβάλετε αίτηση.