Κίνημα ανυπακοής

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΝΥΠΑΚΟΗ.
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΥΠΑΚΟΗ ΚΑΙ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΑΝΥΠΑΚΟΗ 
“Όταν η αδικία γίνεται νόμος, τότε η αντίσταση είναι καθήκον”
“Όταν γίνει συνείδηση ότι η υπακοή σε άδικους νόμους είναι αντίθετη με την αξιοπρέπεια του ανθρώπου, τότε καμιά τυραννία δεν θα μπορεί να επικρατήσει.” Gandhi
ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΝΥΠΑΚΟΗ
Κατανοούμε την ανυπακοή ως μια δημόσια, μη βίαιη, συνειδητή και πολιτική πρακτική  η  οποία αντιτίθεται σε ένα νόμο που θεωρείται άδικος και παράνομος από μια
συνειδητοποιημένη κοινωνία πολιτών, με στόχο να τον ακυρώσει και να εγκαινιάσει ένα νέο νόμο που θα αναγνωρίζει τα κοινωνικά και πολιτικά δικαιώματα που αρνείται η υπάρχουσα νομοθεσία. Όταν, όπως στο ελληνικό κράτος, οι μορφές της πολιτικής έκφρασης περιορίζονται σε θεσμικά κανάλια και στο να ψηφίζουμε αντιπροσώπους ανά τέσσερα  χρόνια, χωρίς άμεσους μηχανισμούς συμμετοχής και  διαβούλευσης, η  πολιτική ανυπακοή γίνεται ένα ουσιαστικό εργαλείο για να εκθέσει και να εκφράσει την απόρριψη μιας πολιτικής ή ενός άδικου νόμου.
Κάποια χαρακτηριστικά:
1. Γενικά, η πολιτική ανυπακοή ασκείται από συνειδητά άτομα αφοσιωμένα στην κοινωνία. Είναι αυτοί που η Χάνα Άρεντ ονόμαζε ποιοτικά σημαντικές μειοψηφίες, οι οποίες είναι δρώσες και επικριτικές εναντίον ορισμένων πολιτικών αποφάσεων που έγιναν νόμος. Η προσπάθεια που καταβάλλουν όσοι ασκούν πολιτική ανυπακοή είναι τόσο έντονη και τέτοιας φύσης ώστε προχωρά πέρα από τα παραδοσιακά κανάλια σχηματισμού και εκτέλεσης της πολιτικής βούλησης. Οι πολίτες που ασκούν πολιτική ανυπακοή μπορούν να φανταστούν μια καλύτερη κοινωνική τάξη, για την οικοδόμησή της οποίας η πολιτική ανυπακοή γίνεται μια χρήσιμη και αναγκαία διαδικασία.
2. Είναι σαφές ότι η συμπεριφορά αυτών των ατόμων δεν υποκινείται από εγωισμό, αλλά από την επιθυμία τους να καθολικοποιήσουν προτάσεις που αντικειμενικά καλυτερεύουν τη ζωή στην κοινωνία. Αυτή η συνθήκη δεν  αρνείται ότι κάποιες φορές προσωπικά ή εταιρικά συμφέροντα μπορούν να συμπίπτουν με το γενικό συμφέρον. Συνεπάγεται όμως ότι θα ήταν αδύνατο να εμπεδωθεί ένα κίνημα πολιτικής ανυπακοής αν περιοριζόταν στην υπεράσπιση ιδιαίτερων συμφερόντων.
3. Συνεπώς, οι πολίτες που ασκούν πολιτική ανυπακοή αισθάνονται συνεπείς ανάμεσα  στη σκέψη και την πράξη τους. Για αυτούς η πολιτική ανυπακοή είναι κάτι παραπάνω από ένα πολιτικό καθήκον. Είναι ένα αίτημα που απορρέει από συγκεκριμένες πεποιθήσεις, οι οποίες είναι δυνατόν να αποδώσουν μια αντικειμενική και εποικοδομητική αξία.
4. Ως εκ τούτου είναι εύκολο να κατανοήσει κανείς ότι η πρακτική της πολιτικής ανυπακοής πρέπει να είναι δημόσια, γεγονός που συμβάλει στον στόχο των πολιτικά ανυπάκουων, που είναι να πείσουν τους υπόλοιπους σχετικά με το δίκαιο των αξιώσεών τους.
Η αντανάκλαση της πολιτικής ανυπακοής σ’ ένα πολιτικό σύστημα όπως η αντιπροσωπευτική δημοκρατία, πρέπει αναγκαστικά να εκκινεί από το γεγονός ότι αυτό είναι μια παράνομη δραστηριότητα που παραβιάζει έγκυρα και αναγκαστικά νομικά  πρότυπα -αν και αυτά μπορεί να είναι ηθικά αξιόμεμπτα και άδικα – προκειμένου να πραγματοποιήσει μια κοινωνική αλλαγή. Με αυτήν την έννοια, η πολιτική ανυπακοή παραβιάζει όχι μόνο τους νόμους, αλλά επίσης τα θεσμικά και πολιτικά όργανα, τα οποία υπάρχουν σε ένα δημοκρατικό σύστημα για την παραγωγή των νόμων ή την επιβολή των κυβερνητικών πολιτικών, εννοώντας ότι βρίσκεται εκτός των συνηθισμένων μέσων που διατηρούν αυτό το πολιτικό σύστημα.
Για  κάθε πράξη ή διαδικασία δημόσιας αντίθεσης σε ένα νόμο ή κυβερνητική πολιτική που υιοθετείται από μια εγκαθιδρυμένη κυβέρνηση, αυτός που προβαίνει σε πολιτική ανυπακοή πρέπει να γνωρίζει ότι οι πράξεις της/του είναι παράνομες ή αμφισβητήσιμης νομιμότητας και επιβάλλεται να διενεργούνται και να διατηρούνται στοχεύοντας στην επίτευξη συγκεκριμένων κοινωνικών σκοπών.
ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΝΥΠΑΚΟΗΣ 
Από το 1846 μέχρι και το 1848 υπήρχε πόλεμος ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Μεξικό. Το 1846, στο ξεκίνημα του πολέμου, ο Thoreau ανακοίνωσε την άρνησή του να πληρώσει φόρους για δύο συγκεκριμένους λόγους: αρνήθηκε να χρηματοδοτήσει αυτή τη στρατιωτική σύγκρουση και δεν ήταν διαθέσιμος να συνεισφέρει οικονομικά στη διατήρηση μιας κυβέρνησης που ακόμη θεωρούσε τη σκλαβιά νόμιμη στις ΗΠΑ.
Μου  κόστισε λιγότερο, από κάθε άποψη, να υποστώ την ποινή της  ανυπακοής μου προς την Πολιτεία, απ’ ό,τι θα μου κόστιζε αν συμμορφωνόμουν. Θα ένιωθα σαν να άξιζα λιγότερο σε εκείνη την περίπτωση. […] Υπάρχουν άδικοι νόμοι. Θα τους υπακούμε πρόθυμα ή θα καταβάλουμε κάθε δυνατή προσπάθεια για να τους αλλάξουμε και, μέχρι να επιτύχουμε τον πρώτο αυτό στόχο, θα τους υπακούμε; ή μήπως αντιθέτως να τους παραβούμε αμέσως;
Υπό μία κυβέρνηση που φυλακίζει τον οποιονδήποτε άδικα, η πραγματική θέση ενός δίκαιου ανθρώπου είναι επίσης στη φυλακή“, H. D.Thoreau.
Η εκστρατεία πολιτικής ανυπακοής του Gandhi ήταν μια μορφή διαμαρτυρίας που συνίστατο στην άρνηση συμμόρφωσης σε συγκεκριμένους νόμους, όταν τους θεωρούσαν άδικους ή παράνομους. Αυτή η μορφή του μη βίαιου αγώνα έπρεπε να επιδεικνύει δημόσια την αδικία των βρετανικών αποικιακών νόμων. 
Ο αγώνας τους για απελευθέρωση της Ινδίας βασίστηκε στο δικαίωμα της αντίστασης που αποκτήθηκε συλλογικά, δημόσια και ειρηνικά. Όταν τα μέλη του κόμματος του κογκρέσου συνελήφθησαν, δεν αναγνώρισαν στο αγγλικό δικαστήριο το δικαίωμα να τους δικάσει. Το κίνημα της  μη-συνεργασίας με τις βρετανικές αρχές περιλάμβανε επίσης την παραίτηση των Ινδών αξιωματούχων από τις θέσεις τους. Άλλα ιστορικά παραδείγματα πράξεων πολιτικής ανυπακοής ή αντίστασης στο νόμο, είναι η άρνηση στράτευσης, η λιποταξία σε εξαιρετικές περιστάσεις (όπως αυτή των νεαρών Αμερικάνων κατά τη διάρκεια του πολέμου στο Βιετνάμ) ή, η περίπτωση των Αφροαμερικανών στις ΗΠΑ όταν επέλεγαν να καθίσουν σε θέσεις, η χρήση των οποίων απαγορευόταν στους έγχρωμους.
ΤΩΡΑ Η ΑΝΥΠΑΚΟΗ ΓΙΝΕΤΑΙ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ 
Καθώς ζούμε σε αυτό το νέο κόσμο που οικοδομούμε, πρέπει να λάβουμε υπόψη μας τις παρεμβάσεις που προκαλούν οι απόπειρες εξαναγκασμού και αφομοίωσης εκ μέρους των κρατών, χωρίς όμως να εστιάζουμε εκεί όλη την προσοχή και το ενδιαφέρον μας. Ίσως η πιο επαναστατική πράξη θα ήταν να απαλλαχθούμε από όλα αυτά και να αφήσουμε τα αφεντικά χωρίς δούλους, αλλά επειδή η εξουσία δεν κάνει χωρίς εμάς, δεν μπορούμε παρά να ασκήσουμε πολιτική ανυπακοή· και τότε η εξουσία μας επιτίθεται για τη συνειδητότητα με την οποία της αντιστεκόμαστε, είτε είναι δικαστική, υγειονομική, πνευματική, πολιτισμική, οικονομική ή πολιτική.
Για το λόγο αυτόν επιλέξαμε την Ολοκληρωμένη Ανυπακοή ως μια αναγκαία προϋπόθεση για να προχωρήσουμε. Για να διευκολύνουμε την κατανόηση αυτού του όρου, θα εισάγουμε την έννοια του “κοινωνικού  συμβολαίου”. Το κοινωνικό συμβόλαιο είναι μια φιλοσοφική και πολιτική έννοια που συνδέει ένα άτομο με το κοινωνικό  σύνολο. Στην πραγματικότητα, δεν πρόκειται ακριβώς για συμβόλαιο, γιατί ποτέ δεν είχαμε τη νομική δυνατότητα της επιλογής να μην υπογράψουμε.
Η ολοκληρωμένη ανυπακοή συνεπάγεται τη διάρρηξη του κοινωνικού συμβολαίου με το κράτος, στην επικράτεια του οποίου κατοικεί ο καθένας, ώστε το άτομο να μπορεί να συνάψει ένα νέο συμβόλαιο με την κοινότητα την οποία θα είναι πράγματι συνδεδεμένο.
Στο πλαίσιο της ανάδυσης της ολοκληρωμένης επανάστασης, εμφανίζονται νέες πρότυπες κοινότητες, όπου οι άνθρωποι είναι ευπρόσδεκτοι να συμμετέχουν ενεργά στη διαδικασία καθορισμού των δικαιωμάτων και των υποχρεώσεων που συνθέτουν αυτό το κοινωνικό συμβόλαιο, το οποίο καθιστά δυνατή τη ζωή  σε μια νέα κοινωνία. Μια αυτοδιαχειριζόμενη αγροτική κοινότητα, μια αυτόνομη περιοχή ή ένας ολοκληρωμένος συνεταιρισμός θα μπορούσαν να  είναι τρία παραδείγματα νέων οντοτήτων που επιλέγουν να υλοποιήσουν αυτό το νέο κοινωνικό συμβόλαιο. Αντί της ανάθεσης στην εξουσία που εγγυάται η κοινοβουλευτική δημοκρατία, συμμετέχουμε άμεσα στις αποφάσεις μέσω μιας πραγματικής δημοκρατίας που θεμελιώνεται στη συνέλευση. Ξεπερνώντας ένα σιωπηρό συμβόλαιο που στην πραγματικότητα δεν έχει υπογραφεί, κάνουμε ένα άλμα χειραφέτησης ώστε η κοινωνική ζωή να καταστεί ελεύθερη. Σε αυτό το πλαίσιο, μπορούμε επίσης να επιλέξουμε να είμαστε μέλη,  ταυτόχρονα, αρκετών κοινοτήτων, ανάμεσα στις οποίες μοιράζουμε τη  συμμετοχή και τη δέσμευσή μας· από τις πιο βιωματικές και μικρές, ως τις πιο δομημένες και ευρείες. Πολλές από τις οποίες μπορεί να αλληλοσυμπληρώνονται γιατί καμιά δεν είναι ολοκληρωτική, όπως συμβαίνει με το κράτος, και για το λόγο αυτό δεν προσπαθούν να ελέγξουν όλες τις σφαίρες δραστηριοτήτων του ατόμου, παρά μόνο συμβάλλουν στους τομείς που το κάθε άτομο επιλέγει να συνδέεται.
Τοπικές συνελεύσεις που προσπαθούν να γίνουν πιο εποικοδομητικές, αυτοδιαχειριζόμενοι χώροι κάλυψης των αναγκών της κοινότητας και οι ολοκληρωμένοι συνεταιρισμοί οι οποίοι γίνονται περισσότεροι μέρα με τη μέρα, είναι μερικά από τα παραδείγματα της Ολοκληρωμένης Επανάστασης. Παραδείγματα πολύ πιο σημαντικά για την ανάκτηση της λαϊκής κυριαρχίας, από ανθρώπους που συμμετέχουν καθημερινά στην πολιτική μέσω των συνελεύσεων των κινημάτων, από ό,τι οι υποτιθέμενοι δημοκρατικοί θεσμοί ενός Κράτους, που βασίζονται στην από πάνω προς τα κάτω κυριαρχία.
Όταν ασκούμε ολοκληρωμένη ανυπακοή, αίρουμε τη νομιμότητα του καπιταλιστικού συστήματος και συνεισφέρουμε στη νομιμοποίηση ενός νέου συστήματος συμμετοχής.